• Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Laatste Nieuwsbrief 2021

Laatste Nieuwsbrief 2021

 

2e lustrumeditie

Beste deelnemer,

In deze laatste nieuwsbrief van 2021 lichten wij een klein, maar zeer bijzonder, tipje van de sluier op over de route van de 10e editie van de Alzheimer rally en dat betreft de lunchlocatie die mede door bemiddeling van onze sponsor Profin, René van der Borch tot Verwolde, tot stand is gekomen. Lees hieronder zijn relaas.

Met drie musketiers op pad!

Op 9 november j.l. heb ik met de drie heren achter de Alzheimerrally een bezoek gebracht aan huize Verwolde te Laren (Gld), waar de lunch volgend jaar zal plaatsvinden tijdens deze rally. De drie musketiers, Jan de Beus, Frans Diepeveen en Martin Roosenboom waren onder de indruk van het huis en de unieke locatie.

De eerste vermelding van een huis dateert uit 1346. Rond 1500 raakte Verwolde betrokken in de politieke strijd tussen de hertog van Gelre en de bisschop van Utrecht. Ondanks de uitgebreide verdedigingsgordel van drie wallen en drie grachten werd het landgoed ingenomen door de troepen van de bisschop van Utrecht. Het huis werd afgebroken en de verdedigingswerken werden geslecht. In de 16e eeuw werd een nieuw huis gebouwd, maar twee eeuwen later was hier weinig van over.
In 1776 werd het huidige huis Verwolde gebouwd in neoclassicistische stijl. In 1926 is er ingrijpend gemoderniseerd. Aan de noordzijde werd een toren toegevoegd. Het huis kreeg een nieuwe kap en het interieur werd vernieuwd. Bovendien werd Verwolde voorzien van modern comfort zoals elektriciteit, centrale verwarming en telefoon.

De neoclassicistische stijl is ook in het interieur duidelijk aanwezig. Het stucwerk in de hal bevat muziektrofeeën en Romeinse keizerskoppen. Geschilderde behangsels werden vervaardigd in de Amsterdamse behangselfabriek. Het behang in de Chinese kamer is uit de oorspronkelijke bouwtijd.

Huis Verwolde wordt vanaf 1777 bewoond door vijf generaties van de familie Van der Borch van Verwolde. Twee eeuwen later draagt de laatste bewoner de zorg voor de instandhouding van het huis en de tuin over aan Geldersch Landschap & Kasteelen.
Na zorgvuldige conservering van de bijzondere interieurs, zowel ‘upstairs’ als ‘downstairs’, wordt het huis ingericht in historische trant. Ruimtes krijgen hun oorspronkelijke functies terug en de moderniseringen uit het begin van de 20ste eeuw blijven behouden. Met hulp van de vorige eigenaar en de familiestichting Van der Borch komen voorwerpen terug die deel hebben uitgemaakt van de vroegere inventaris, waaronder familieportretten en prachtig serviesgoed.

Twee belangrijke feiten hebben Huis Verwolde in de oorlogsjaren getekend: de dood van Jonker Emile en de vestiging van het Haags Sanatorium. Jonker Emile van der Borch van Verwolde (1910-1943), de oudste zoon van de adellijke familie Van der Borch van Verwolde, was een begaafde jongeman, die als twintigjarige al gedichten publiceerde in het literaire tijdschrift `Helikon`. In het tijdschrift publiceerden behalve Van der Borch ook: P.C. Boutens, S. Vestdijk, J. Greshof, E. du Perron, Theun de Vries, Han G. Hoekstra enz. Ook publiceerde hij in Groot-Nederland en stond hij bekend als een liefhebber van bibliofiele uitgaven bekend.
Hij studeerde rechten, aanvankelijk in Leiden en later in Groningen. Zowel zijn kandidaats- als doctoraalexamen behaalde hij cum laude. Hij kwam kort voor de oorlog als jurist in dienst van het Ministerie van Justitie. Hij zegde na het aanbreken van de Duitse bezetting zijn baan op, omdat hij niet onder de Duitsers wilde werken. In Oost-Nederland kwam hij al snel in het verzet terecht, waarin hij al gauw een leidende rol ging spelen. Zijn groep richtte zich op het verzamelen van militaire inlichtingen die naar de regering in ballingschap in Londen werden doorgespeeld.

De verzetsgroep van Emile is verraden. Tijdens het proces in Utrecht voor het Feldkriegsgericht in het voorjaar van 1943, waarbij hij uiteindelijk ter dood is veroordeeld, heeft hij niets en niemand prijsgegeven. Met zijn medestrijders werd hij op 20 juli 1943 op de Leusderheide gefusilleerd. Hoe moedig hij zijn lot onderging, moge blijken uit nagelaten brieven aan zijn beide ouders, die in de bibliotheek van Huis Verwolde worden bewaard en die getuigenis afleggen van zijn vaderlandsliefde en van zijn geloof. Na de oorlog, in 1948, is Emile van der Borch door de Koningin postuum geëerd met de “Bronzen Leeuw”, de op één na hoogste militaire dapperheidsonderscheiding die Nederland kent. Zijn stoffelijk overschot is na de oorlog herbegraven in de tuin van Huis Verwolde. De oprijlaan van Huis Verwolde is naar hem genoemd: `Jonker Emilelaan`.
Postuum verscheen een bundel met zijn gedichten getiteld Aux frais d’un amateur1, waarin het ontroerende gedicht ‘De wanhopige’ voorkomt met de prachtige regels:

Er is geen mens zover als ik gegaan
op deze weg van zoden en van stenen,
ik heb met alles wat voorbij is afgedaan,
nu ben ik eindelijk met mij zelf alleen en kan niet verder.

In de grote bloemlezing van Gerrit Komrij De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw is dit gedicht van de hand van deze bijzondere, jonggestorven edelman-dichter opgenomen.

Het Haags Sanatorium van de `s Gravenhaagse Vereniging tot bestrijding van tuberculose was in Scheveningen gevestigd in de Doorniksestraat, vlak aan de duinrand. Toen in 1942 de kuststrook op last van de bezetter moest worden ontruimd met het oog op een mogelijke invasie, moest ook het sanatorium wijken. Het verhuisde met zijn staf en 55 patiënten naar het toen niet in gebruik zijnde Huis Verwolde. De barones had namelijk kort voor de oorlog intrek genomen in één van haar boerderijen. Bijna het gehele huis werd in gebruik genomen door het sanatorium. De herenkamer werd dokterskamer, de overige kamers op de begane grond de herenafdeling. De eerste etage en de torenkamer werden met uitzondering van de bibliotheek, waar de meubelen van het Huis waren opgeslagen, de damesafdeling. De tweede etage was voor staf en verpleegsters. De kelder met keuken was uiteraard ook in gebruik bij het Sanatorium. Dokter Kluit, de vrouwelijke geneesheer-directeur, verbleef in de Orangerie, die voor haar was verbouwd.

Na een tuinwandeling en het bezoek aan het huis ben ik met de drie musketiers naar het befaamde hotel Bakker te Vorden afgereisd om te genieten van een heerlijke lunch met een goed glas wijn.

Natuurlijk verheug ik mij op 22 april 2022 om alle rally fanaten weer te ontmoeten. 2c49827 w440 profinlogogroen1
Hopelijk zonder Corona perikelen.

René van der Borch tot Verwolde

naar de website huis Verwolde

 

xmasrally


xmas1Wij wensen u en uw naasten gezellige feestdagen en een voorspoedig en een gezond 2022.


Het Organisatieteam
Frans Diepeveen, Martin Roosenboom en Jan de Beus


© 2022 Stichting Alzheimerrally.